Kerngericht werken, Voorzieningen & Onderwijs

26 Unieke kernen

Dorpsbelangen West Betuwe wil bouwen aan kernen die zelfbewust, verbonden en  toekomstbestendig zijn. Kernen waar voorzieningen, ontmoeting en samenhang  vanzelfsprekend zijn. Waar jongeren, gezinnen en ouderen zich thuis voelen, elkaar  ontmoeten en onderdeel zijn van een levendige gemeenschap. West Betuwe groeit, maar  onze kernen bloeien en daar blijven we samen voor zorgen. 

Wat willen we doen en bereiken de komende periode

• De 26 kernen vormen het hart van West Betuwe; elke kern heeft een eigen identiteit. Wij blijven hier oog voor houden, maatwerk leveren is hierbij van belang.
• Kerngericht werken is structureel verankerd in de gemeentelijke organisatie en niet afhankelijk van losse projecten.
• We blijven inzetten op kerngericht werken, met kernagenda’s en dorpsvisies als leidraad.
• Inwoners krijgen via kernagenda’s een duidelijke stem in de toekomst van hun dorp. Daar worden samen met inwoners prioriteiten bepaald voor hun eigen kern.
• Kernagenda’s worden regelmatig geactualiseerd en actief uitgevoerd.
• De gemeentelijke begroting sluit beter aan op kernagenda’s, zodat geld en ambities elkaar versterken.
• Ambtelijke teams reserveren vaste capaciteit voor projecten uit kernagenda’s. • We leveren maatwerk per kern: wat werkt in het ene dorp, hoeft niet te passen in het andere.
• Succesvolle initiatieven uit kernen worden gedeeld en toepasbaar gemaakt voor andere dorpen.
• Kleine initiatieven behouden een vast leefbaarheids- of kernenbudget.
• Kleine initiatieven krijgen ruimte om snel gerealiseerd te worden
• Grote projecten sluiten aan bij de wensen uit de kernagenda’s.
• Ambtenaren zijn fysiek aanwezig in de kernen en betrokken bij de uitvoering van plannen.
• Gebiedsmakelaars blijven een belangrijke schakel tussen inwoners en beleid.
• Voorzieningen zoals dorpshuizen, scholen en speelplaatsen willen we zo veel mogelijk behouden. Zij vormen de basis van de leefbaarheid.
• We ondersteunen en behouden: dorpshuizen en MFC’s, sportvoorzieningen en gymzalen, speeltuinen en ontmoetingsplekken, scholen en maatschappelijke voorzieningen
• Voorzieningen moeten meegroeien met de ontwikkeling van dorpen.
• Bij grote ontwikkelingen, zoals in Meteren, is extra aandacht nodig voor bereikbaarheid van wonen, onderwijs, sport, zorg en ontmoeting.
• We investeren in jeugdvoorzieningen en onderwijs, van peuteropvang tot hoger onderwijs.
• Peuters krijgen een goede start, jongeren ruimte om zich te ontwikkelen.
• We stimuleren samenwerking tussen onderwijs, zorg en welzijn om kinderen gelijke kansen te bieden.
• MBO- en HBO-opleidingen in de gemeente versterken de verbinding tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid.
• Investeringen in onderwijs gebeuren op basis van een sluitende businesscase
• West Betuwe als de fruitgemeente van de regio verdient een fruitcentrum waar techniek en fruit samenkomen.
• Recreatieve en maatschappelijke voorzieningen blijven we ondersteunen, zoals: natuurzwembaden en viswateren en kleinschalige eetgelegenheden langs routes
• Veiligheid hoort bij leefbaarheid: boa’s en wijkagenten zijn zichtbaar en benaderbaar en buurtpreventie wordt ondersteund.
• We organiseren twee keer per jaar kernen avonden om ervaringen te delen en van elkaar te leren.
• Samenwerking met inwoners en maatschappelijke organisaties staat centraal bij uitvoering.
• Supermarkten, weekmarkten en streekproductenwinkels zijn onmisbaar voor leefbare kernen.

👇 Wat hebben we bereikt? Zie onder de foto’s

Samen leefbaarheid in de praktijk brengen

Wat hebben we bereikt 2022-2026, enkele voorbeelden:

Behaalde resultaten kerngericht werken, kernagenda’s en leefbaarheidsinitiatieven

• We hebben 26 kernagenda’s verder ontwikkeld en actief uitgevoerd.
• We hebben ruim 630 actiepunten uit de kernagenda’s uitgevoerd. Denk hierbij aan hele diverse zaken zoals:
  • veiligheidsmaatregelen op lokale wegen toegepast, herinrichtingsmaatregelen naar 30 kilometer zones in de kernen gestart
  • het inrichten van dorpspleinen en buurtparken in diverse kernen
  • het realiseren van hondenlosloopgebieden
  • verwijderen van ongewenst groen
  • verbeteren van openbaar vervoer
  • aanplanten van bomen ter bestrijding van hittestress
  • lampverlichting langs fietspaden
  • aanpassingen aan dorpshuizen, bijvoorbeeld op het gebied van toegankelijkheid
  • een dorpspomp met rustbankjes terugbrengen
  • plekken voor jongeren realiseren
• We hebben daarnaast 702 inwonersinitiatieven ondersteund via het leefbaarheidsbudget. Denk hierbij bijvoorbeeld aan:
  • aanschaf van AED’s
  • picknicktafels en extra bankjes
  • mobiele geluidsinstallaties en beamer’s voor verenigingen
  • dispensers met hondenpoepzakjes in kernen
  • bloemen voor bloembakken en andere beplanting in kernen
  • activiteitenborden bij entree dorp,
  • ondersteuning in materialen voor te organiseren activiteiten in de kernen (duurzame prikkabels, tenten, etc)
• We hebben uitwisselingsavonden georganiseerd van de kernagenda’s met de mensen die de agenda’s maken. Doel; kennis delen, inspiratie opdoen en kansen voor samenwerking signaleren
• We hebben een speciaal platform Samen in West Betuwe (voorheen Bloei!) ontwikkeld en ingevoerd via een pilot. De pilotgemeenten Heukelum en Beesd zijn enthousiast. We gaan dit project nu uitrollen over heel West Betuwe. Samen in West Betuwe bestaat zowel uit fysieke bijeenkomsten als een digitaal platform ter bevordering van kerngerichte communicatie en samenwerking met de gemeente.
• We zijn gestart met kerngericht begroten. In de gemeentelijke begroting zijn we van 10 hoofdstukken naar vijf thema’s gegaan. We gaan hiermee door en onderzoeken waar en hoe we de gemeentelijke begroting (structureel) beter kunnen laten aansluiten op de ambities van de 26 kernen in West Betuwe.
• We gaan in diverse kernen beginnen met kerngericht groenbeheer (maaien en snoeien) op basis van maatwerkwensen vanuit de kernen.

Voorzieningen in de kernen keihard gesteund, dit hebben we bereikt;

• De 25 dorpshuizen en MFC’s volop gesteund met;
  • ingesteld energienoodfonds ten tijde van de energiecrisis (2023)
  • het door ons ingestelde ‘fonds steengoed’, bedoeld om groot onderhoud voor 60% financieel te ondersteunen vanuit de gemeente
  • jaarlijkse subsidie voor de instandhouding jaarlijkse activiteiten
  • 18 dorpshuizen zijn verduurzaamd, onder meer met isolatie, zonnepanelen, warmteterugwinning en verbeterde toegankelijkheid. Allemaal dankzij een door ons ingesteld budget hiervoor.
• 112 speeltuinen weten te behouden (met bijna 900 speeltoestellen in totaal) door financiële ondersteuning, strikt onderhoud en vervanging van toestellen. In 2025 zijn er 102 nieuwe speeltoestellen geïnstalleerd.
• 45 kerkgebouwen toekomstperspectief geboden door te ondersteunen met een gezamenlijke visie en uitvoeringsplan om ze te behouden voor de toekomst. In gezamenlijkheid 45 ‘Kerkpaspoorten’ gemaakt om in te spelen op het toekomstbestendig houden van deze gebouwen.
• Diverse nieuwe ophaal- en inleverpunten bibliotheek in kernen gerealiseerd.
• Gemeentelijke gymzalen voorzien van een reserveringssysteem voor alle inwoners om te kunnen gebruiken.
• Sportaccommodaties zijn verbeterd, tussen 2022 en 2026 zijn er onder andere:
  • 7 grasvelden omgebouwd naar kunstgrasvelden
  • 3 kunstgrasvelden gerenoveerd,
  • 25 voetbalvelden vernieuwd of geoptimaliseerd,
  • 16 tennisbanen gerenoveerd of opnieuw aangelegd
  • 2 beachvelden gerealiseerd.
• Fruittechcampus: we werken aan een hoogwaardige en praktische onderwijsinstelling, uniek in de Betuwe en van en voor de fruitteelt.
• Toekomstbestendige investeringen voor onze 35 basisscholen:
• • 4 nieuwe scholen gebouwd: BS Spijk, IKC BinnensteBuiten Tricht, BS Cingelplein Beesd, KC Hof van Oranje Geldermalsen
  • 11 scholen gerenoveerd of verduurzaamd
  • 2 scholen in planning voor nieuwbouw: KC D’n Bogerd Geldermalsen, De Bloeiende Betuwe Rhenoy
  • We hebben nieuwe brede scholen mogelijk gemaakt
  • Buitenschoolse opvang-plus gerealiseerd: voor kinderen die extra aandacht nodig hebben bij de BSO

Algemene voorzieningen in de openbare ruimte gerealiseerd en behouden:

• In diverse kernen zijn nieuwe buurtparken of ontmoetingstuinen
• In Geldermalsen een vernieuwde jachthaven en aangrenzend Lingepark
• Er zijn vele nieuwe wandel-, fiets- en vaarroutes gerealiseerd of bestaande gerenoveerd, waaronder:
  • Dorpsommetjes / beweegroutes voor jong en oud
  • Klompenpaden,
  • Unieke nieuwe mountainbikeroute, inclusief een kinderroute
  • Ruiterpaden,
  • Struinroutes door het landschap,
  • Culturele routes (zoals een kastelenroute, luistertochten begraafplaatsen, liberation route)
  • Peddelroute op de Linge
• Nieuwe recreatieve voorzieningen langs de Linge, met als doel ‘de Linge bereikbaar voor iedereen’;
  • Nieuwe openbare Lingesteigers gerealiseerd,
  • Trailerhelling en heringerichte oevers.

Verenigingsleven en vrijwilligers keihard ondersteunen, dit hebben we bereikt:

• Verenigingen en vrijwilligers kregen meer zekerheid: ruim 200 organisaties ontvangen structurele subsidie, die vanaf 2026 wordt verhoogd
• Mantelzorgers worden actief ondersteund met praktische hulp en waardering
• Mantelzorgcompliment: jaarlijkse tegemoetkoming beschikbaar voor 1500 mantelzorgers
• Afschaffing leges (kosten) voor vergunningen rond lokale evenementen, leefbaarheidsinitiatieven en kernagenda projecten.
• Aanvullende vrijwilligersverzekering door de gemeente voor alle vrijwilligers in de gemeente West Betuwe, met speciale aandacht voor het onderwerp dekking aansprakelijkheid;
• We hebben ervoor gezorgd dat gemeentelijke processen en formulieren rond vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties zo eenvoudig en kort mogelijk blijven maken, zoals aanvragen vergunningen en subsidies.
• Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) wordt vergoed door de gemeente, in het belang van een veilige omgeving voor vrijwilligers en leden van verenigingen;
• We hebben geïnvesteerd in lokale evenementen: bevordering sport en bewegen, leefbaarheid, ontmoeting en saamhorigheid. Naast het subsidiebeleid, ook een ambtelijk loket voor hulp hierbij, ook bij vergunningen;
• Breng- en haalservice voor afzettingen/hekwerken die nodig zijn bij activiteiten/evenementen in de kernen
• Paraplubestemmingsplan horeca en dorpshuizen gemaakt.

Economische voorzieningen die de nodige aandacht kregen:

• We blijven (verkoop)standplaatsen, mini-markten, weekmarkten en streekproducten-winkels stimuleren en faciliteren, zodat ze voor de kernen behouden blijven en/of zelfs kunnen uitbreiden
• Het mag ondernemers vrij staan zelf te bepalen of ze wel of niet open zijn op zondag
• We hebben gewerkt aan een verbetering van de online bereikbaarheid in alle kernen en het buitengebied. We hebben 93% van de glasvezel aanleg in onze gemeente gerealiseerd

Ons programma op hoofdlijnen