Sport, Cultuur, Erfgoed & Recreatie

Beleven in elke kern

Dorpsbelangen West Betuwe werkt aan onze gemeente die zich kenmerkt door fruit en water, waar inwoners actief, gezond, betrokken en geïnspireerd kunnen leven en waar bezoekers genieten van de unieke combinatie van natuur, cultuur, sport en recreatie. Dit dragen we uit aan de inwoners, de bezoekers van onze gemeente en de toeristen. Bij al deze ontwikkelingen blijven het kerngericht werken en de stem van de inwoners van essentieel belang. 

Wat willen we doen en bereiken de komende periode

• We blijven investeren in voorzieningen en initiatieven die inwoners in beweging brengen en verbinden.
• Buitensportvoorzieningen, mountainbikeroutes, dorpsommetjes, klompenpaden en cultuurhistorische routes worden behouden en verder ontwikkeld.
• Cultuur en historie koesteren we en maken we toekomstbestendig.
• Monumentale panden, molens, kerken, vloedschuren en dijk monumenten krijgen extra aandacht en ondersteuning.
• Eigenaren van erfgoed worden geholpen via versoepelde subsidiemogelijkheden.
• We blijven ons inzetten voor het behoud van erfgoed langs en op dijken, ook na dijkversterkingen.
• Cultuur en onderwijs blijven verbonden via cultuureducatie, aangevuld met boerderij en natuureducatie.
• We stimuleren sport en bewegen voor alle leeftijden, met speciale aandacht voor jeugd.
• Zwemveiligheid blijft een prioriteit, vooral voor kinderen.
• Initiatieven die zwemvaardigheid vergroten worden ondersteund, waar dit praktisch en financieel haalbaar is.
• Sport-, buurt- en cultuurcoaches voor sport- en muziekverenigingen blijven belangrijk en worden gefaciliteerd.
• Schooltoernooien en beweegactiviteiten voor jeugd worden ondersteund.
• Wandel- en fietsroutes worden goed onderhouden en waar mogelijk uitgebreid.
• Recreatieve voorzieningen zoals rust- en waterpunten, gratis toiletten en steigers langs de Linge maken recreatie toegankelijk voor iedereen.
• Sportverenigingen, culturele organisaties, ondernemers en dorpshuizen worden ondersteund bij samenwerking en vernieuwing.
• Het Lokaal Sport Akkoord blijft bijdragen aan hogere sportdeelname.
• We stimuleren samenwerking via het platform – Samen in West Betuwe voor recreatieve ondernemers, cultuurmakers en dorps organisaties.
• Kwaliteitstoerisme en meerdaagse verblijven worden gestimuleerd, met oog voor herhaalbezoek.
• Evenementen zoals bijvoorbeeld de Bloesemtocht en initiatieven rond het Fruitcorso blijven belangrijk voor de regio.
• Net als bijvoorbeeld de mountainbikeroutes, blijven viswateren behouden en worden waar mogelijk verbeterd.
• Zwemplassen bij Herwijnen en Heukelum blijven bestaan en zijn veilig en schoon. 
• Innovatieve ideeën, zoals verlichte boerderijenroutes, krijgen ruimte als zij bijdragen aan beleving en draagvlak.

Enkele voorbeelden van wat er is gedaan, bereikt en in gang gezet (2022-2026)

Cultuur, Kunst en Erfgoed:

• Om verbintenissen in de kernen en tussen de kernen onderling te bereiken hebben we het culturele verenigingsleven ruim ondersteund met behulp van structurele subsidies.
• Verlenging convenant cultuureducatie tussen de 35 basisscholen, de gemeente en (lokaal) cultuuraanbod in onze gemeente (erfgoed en cultuurmakers)
• Uitbreiding aanbod cultuureducatie: meer mogelijkheden in de eigen gemeente, uitbreiding met natuur- en boerderijeducatie
• Realisatie van een West Betuws lied en een Canon West Betuwe.
• Het muziekonderwijs heeft een belangrijke impuls gekregen, financieel en door een gerichte koppeling tussen onze lokale muziekverenigingen en de scholen.
• Realisatie van kunst in de openbare ruimte gekoppeld aan de West Betuwse identiteit: onder andere Meta in Meteren, De Fruitvlinder in Beesd, beschilderde tunnels bij Enspijk en Rhenoy/Acquoy, de Lingebrug bij Beesd en beschilderde elektriciteit kastjes in Est, Geldermalsen, Ophemert en Varik
• Viering 80 jaar vrijheid in West Betuwe: subsidie van en promotie door de gemeente
• Er zijn interessante podcasts en routes ontwikkeld om ons culturele erfgoed levend te houden.
• Herziening monumentensubsidie (2024); voor erfgoed en cultuur zijn subsidies verbeterd. De maximale monumentensubsidie is verhoogd, verduurzaming wordt nu ook gesubsidieerd
• Subsidieverordening molens (2025); 11 molens ontvangen structurele ondersteuning om voort te kunnen blijven bestaan.
• Kerkenvisie / Kerkenpaspoorten (2022/2024); 45 kerkgebouwen die we in heel West Betuwe hebben zijn ondersteund met een visie en uitvoeringsplan om ze te behouden voor de toekomst. Kerkpaspoorten om in te spelen op het toekomstbestendig houden van deze gebouwen
• Om onze waardering voor makers uit te drukken, was er de tweejaarlijkse Cultuurprijs West Betuwe.

Recreatie en vrijetijdsbesteding:

• In diverse kernen zijn nieuwe buurtparken of ontmoetingstuinen
• In Geldermalsen een vernieuwde jachthaven en aangrenzend Lingepark
• Er zijn vele nieuwe wandel-, fiets- en vaarroutes gerealiseerd of bestaande gerenoveerd, waaronder:
  • Dorpsommetjes / beweegroutes voor jong en oud
  • Klompenpaden,
  • Unieke nieuwe mountainbikeroute, inclusief een kinderroute
  • Ruiterpaden,
  • Struinroutes door het landschap,
  • Culturele routes (zoals een kastelenroute, luistertochten begraafplaatsen, liberation route)
  • Peddelroute op de Linge
• Nieuwe recreatieve voorzieningen langs de Linge, met als doel ‘de Linge bereikbaar voor iedereen’;
  • Nieuwe openbare Lingesteigers gerealiseerd,
  • Trailerhelling en heringerichte oevers.

Sport, spelen en bewegen in de buurt en kernen:

Investeringen om in alle 26 kernen faciliteiten aanwezig te hebben voor georganiseerd en ongeorganiseerd bewegen, met gerichte verbinding tussen kernen en doelgroepen. 

• Samen met scholen, sport- en cultuurverenigingen, welzijn, zorg en jongerenwerk zetten we in West Betuwe ruim 25 projecten in voor een sterke, gezonde jeugd. Kinderen en jongeren krijgen kansen en hulp dichtbij: op school, in de kern en online.
• 112 speelplekken weten te behouden (met bijna 900 speeltoestellen in totaal) door beleid waarbij we speeltuinverenigingen/-stichtingen ondersteunen naar behoeften, financiële ondersteuning, strikt onderhoud en vervanging van toestellen. In 2025 zijn er 102 nieuwe speeltoestellen geïnstalleerd.

• Verkenning en realisatie van openbare toegankelijkheid voetbalaccommodaties.
• Maatschappelijke initiatieven in kernen ondersteund:
  – Samen Fit beweeggroep aangepast sporten – Deil
  – Samen Fit ouder-kind-sessies – Vuren
  – Begeleiden van kinderen met een rugzakje – Geldermalsen (onderwatersport vereniging)

• Diverse inwoners- en verenigingsinitiatieven in kernen ondersteund:
  – Kunstgras voetbalveld schoolplein – Tuil
  – Sporttoestellen Lingeplein – Geldermalsen
  – Schoolplein openbare inrichting – Neerijnen en Opijnen
  – Kunstgrasveld – Haaften
  – Speeltoestellen openbaar toegankelijk voetbalveld – Varik-Heesselt en Vuren
  – Korfbalboom – Meteren (de Plantage)
  – Openbaar toegankelijk pannaveld bij voetbalvereniging – Meteren
  – Sporttoestellen speeltuin – Buurmalsen

• Realisatie MTB‑route op landgoed Mariënwaerdt.
• Stimuleren van gezond gewicht: door als gemeente deel te nemen aan de programma’s JOGG en KNGG en deze in West Betuwe toe te passen (landelijke aanpak, gericht op gezonde keuzes)

Investeringen in toekomst sportaccommodaties:

• Gemeentelijke gymzalen zijn voorzien van een reserveringssysteem voor alle inwoners om te kunnen gebruiken.
• Sportaccommodaties zijn verbeterd, tussen 2022 en 2026 zijn er onder andere:
  • 7 grasvelden omgebouwd naar kunstgrasvelden
  • 3 kunstgrasvelden gerenoveerd,
  • 25 voetbalvelden vernieuwd of geoptimaliseerd,
  • 16 tennisbanen gerenoveerd of opnieuw aangelegd
  • 2 beachvelden gerealiseerd.
• Andere praktische herinrichtingsactiviteiten van buitensportaccommodaties in onder andere Ophemert (vervangen werkpoort), Spijk (plaatsen werkpoort), Herwijnen (voorschot plaatsen verlichting);
• Actualiseren en uitvoering Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan (DMOP) in overleg met alle voetbal- en tennisverenigingen.

Bevordering sport en bewegen op scholen:

• In 2023 zijn 68 kliko’s met sport- en spelmaterialen geleverd aan 34 basisscholen om buitenspelen te stimuleren.
• Jaarlijks worden in mei voorbereidingsgesprekken gevoerd over aanvullend beweegaanbod tussen alle basisscholen en Welzijn West Betuwe.
• In schooljaar 2025-2026 is bijgedragen aan het oprichten van een Bloeizone in de Lingeborgh, een plek waar leerlingen vrij of onder begeleiding kunnen sporten en bewegen.

Ondersteuning gegeven aan evenementen op het gebied van sport, spel en bewegen:

• Hardloopevenementen:
  • Rondje Rhenoy – Beesd/Rhenoy
  • Crob Run – Haaften

• Wandelevenementen:

• • Bloesemtocht
  • Wandel voor het leven (ook kinderloop) – Neerijnen
  • Avondvierdaagse
    • Geldermalsen en omliggende kernen,
    • Haaften en omliggende kernen,
    • Opijnen en omliggende kernen.
• Schooltoernooien:
  • Kangoeroedag – Geldermalsen
  • Schoolvoetbaltoernooi – Tricht, Beesd, Meteren
  • Tafeltennistoernooi – Haaften

• Overige evenementen ten behoeve van verbinding:
  • Volleybaltoernooi diaconie – Hellouw

• Lustrum viering
  • GLTC Geldermalsen
  • WNC Waardenburg
  • Vv Asperen
• West Betuwe spelen – Buurmalsen 2x, Beesd, Deil
• Winterfestijn – Buurmalsen
• Opendag hondensport – Geldermalsen
• Toegankelijk BMX evenement – Geldermalsen
• Memorial herdenkingswedstrijd – Asperen

Sportverenigingen ondersteunen om zich toekomstbestendig te organiseren en te verenigen:

• Verenigingsondersteuning: in 2024 is de verenigingsmonitor (Mulier Instituut) afgenomen; op basis hiervan zijn gesprekken en interventies uitgevoerd in samenwerking met Welzijn West Betuwe.
• Structurele verenigingsavonden, waarin afstemming plaatsvindt over renovaties en uitdagingen worden besproken.
• Organisatie van het Sportcafé ten behoeve van ontmoeting en inspiratie.
• Bevorderen beweegparticipatie via verenigingsintiatieven:

• • Schooltennis – Heukelum
  • Musketiers registratiesysteem, ledenwerving – Herwijnen
  • Vrouwen Futsall team – Meteren
  • Opleiding scheidsrechters Bridge – Asperen
  • Toppers bij jou op de vereniging – Vuren
  • Impuls volleybalvereniging DVC’68 – Deil
  • Impuls volleybal jeugdsoos de Halte – Vuren
  • Impuls fietscross proeftraining scholen – Geldermalsen

• Gemeente staat garant bij sportleningen, waardoor verenigingen tegen gunstige rente kunnen lenen ten behoeve van renovatie- en verduurzamingsopgaven aan de opstal (vijf trajecten in deze bestuursperiode).
• Maatwerk bij onder andere: fusiebegeleiding vv Beesd en rvv Rhelico; zwemvereniging Olympia; huisvesting handboogvereniging de Lingeboog; padel uitbreiding tennisvereniging Rhelico; Huis Meteren; extra kunstgrasveld MVV’58 om bespelingsdruk op te vangen.

Communicatie: 

• Als bijdrage aan de gemeentelijke sport- en beweegdoelstellingen zijn diverse communicatiemiddelen ingezet om sportaanbieders te ondersteunen bij het zichtbaar maken van hun aanbod en om inwoners gericht te bereiken.
• Verbetering van het gemeentelijk subsidietraject via een vernieuwd aanvraagformulier en actieve stimulering van subsidiemogelijkheden.
• Vanaf 2024 ontvangen alle basisschoolkinderen het magazine GAAN met informatie over sportaanbod in en rondom de grote vakanties (in samenwerking met Welzijn West Betuwe).
• Vanaf 2025 kunnen scholen via het Sport- en Cultuurmagazine extra beweegactiviteiten plannen in afstemming met Welzijn West Betuwe.
• De campagne Ga lekker bewegen in West Betuwe is succesvol, vooral onder senioren; uitbreiding naar andere doelgroepen wordt voorbereid.

Nog meer momenten

Ons programma op hoofdlijnen